foto1
OSCHR w Gorzowie Wlkp
foto1
OSCHR w Gorzowie Wlkp
foto1
OSCHR w Gorzowie Wlkp
foto1
OSCHR w Gorzowie Wlkp
foto1
OSCHR w Gorzowie Wlkp
Tel. +95 720 30 20
gorzow@schr.gov.pl

Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza

w Gorzowie Wlkp

AB 827

 

 

Polityka prywatności

Licznik odwiedzin

Odsłon artykułów:
227912

Kto jest na stronie

Odwiedza nas 66 gości oraz 0 użytkowników.

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 

Zawartość próchnicy w glebach mineralnych jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o żyzności gleby , która wpływa na wzrost roślin oraz wysokość i jakość plonów.

Próchnica glebowa ( humus , część organiczna gleby) jest naturalną mieszaniną różnych substancji organicznych i mineralno- organicznych w glebie. Są to głównie szczątki roślin i zwierząt w różnym stopniu rozłożone przez mikroorganizmy glebowe. Próchnica glebowa składa się z wielu frakcji o różnej barwie, rozpuszczalności w wodzie i łatwości mineralizacji. Głównym składnikiem próchnicy są kwasy humusowe, a proces ten nazywa się humifikacją. Powstawanie i rozkład próchnicy jest procesem ciągłym ale wolno zachodzącym.

 

Rola i znaczenie próchnicy w glebie:

 

-        wpływa na aktywność mikroflory i mikrofauny glebowej oraz na wzrost i rozwój roślin,

-        poprawia strukturę gleby i tym samym ułatwia uprawę roślin ( jest lepiszczem sklejającym elementarne cząstki  masy glebowej w agregaty –tworząc strukturę gruzełkowatą) . Na glebach piaszczystych zwiększa się, a na glebach ciężkich- zmniejsza się ich zwięzłość,

-        ma pośredni wpływ na przyswajanie mikroelementów przez rośliny,

-        zwiększa zdolności buforowe gleby- reguluje i stabilizuje jej odczyn,

-        jest magazynem składników pokarmowych w glebie -azotu, fosforu, węgla oraz potasu, magnezu, wapnia i innych, które po zmineralizowaniu są dostępne dla roślin,

-        nadaje glebie ciemne zabarwienie co sprzyja lepszemu  pochłanianiu ciepła i szybkiemu ogrzewaniu się gleby,

-        związki próchniczne wpływają na zdolności sorpcyjne i na zasobność gleby

( tj. 20-70% całkowitej zasobności),

-        związki próchniczne przeciwdziałają występowaniu chorób niektórych roślin uprawnych,

-        związki próchniczne chronią środowisko glebowe przed skutkami skażenia odpadami przemysłowymi oraz nadmiernej chemizacji rolnictwa ( tworzą połączenia między innymi z pestycydami, a zwłaszcza z herbicydami i dezaktywizują je oraz przyśpieszają ich rozkład dzięki mikroorganizmom),

-        związki próchniczne posiadają wysoką pojemność wodną ( mogą zatrzymywać trzy do pięciokrotnie więcej wody w  formie dostępnej dla roślin – co jest bardzo ważne na glebach piaszczystych, gdyż od zawartości próchnicy zależy ich pojemność),

-        związki próchniczne mają istotny wpływ na procesy fizjologiczne roślin ( w ich skład wchodzi wiele tzw. substancji wzrostowych- intensyfikujących gospodarkę wodną, oddychanie i fotosyntezę ).

 

Według europejskich  kryteriów oceny zawartości próchnicy ( węgla organicznego )  aż 89 % gleb polskich jest słabej jakości , gdyż zawierają średnio 1,25 % próchnicy.  Według Komisji Europejskiej zawartość w glebie próchnicy poniżej 1.75% w naszej szerokości geograficznej poprzedza pustynnienie i w efekcie grunty wymagają rekultywacji, a uzyskana na nich żywność jest niepełnowartościowa.

Optymalna zawartość próchnicy w glebach polskich wg. IUNG w Puławach zależy od ich rodzaju i wynosi na glebach :

-        bardzo lekkich  - do 1 %

-        lekkich  - 1,1-1,5%

-        średnich -  1,6-2,5 %

-        ciężkich – 2,6-3,5 %

 

Największa natomiast zawartość próchnicy jest w niżej podanych glebach, których niestety w Polsce jest niewiele:

-        w czarnoziemach

-        czarnych ziemiach

-        rędzinach

-        madach

 

W strukturze zasiewów w Polsce przeważają rośliny, które zmniejszają zawartość próchnicy w glebie, a mianowicie:

-        zboża

-        rośliny okopowe

-        rzepak

 

W niewielkiej stosunkowo ilości uprawia się rośliny, które zwiększają zawartość próchnicy w glebie, są to rośliny motylkowe i trawa na pasze.

W wielu gospodarstwach rolnych nie prowadzi się obecnie hodowli zwierząt i dlatego produkcja nawozów naturalnych w tym obornika znacznie zmalała.  Często  skutkuje to  zaniechaniem ich stosowania  przez rolników. W rezultacie jest to również przyczyną znacznego obniżenia zawartości próchnicy w naszych glebach.

Wyżej wymienione czynniki powodują :

 

-        niszczenie struktury gleby i związanej z tym spadkiem jej  żyzności

-        większą wrażliwość roślin na okresowy brak lub nadmiar wilgoci w glebie,

-        gorsze wschody i wegetację roślin,

-        zwiększenie podatności roślin na choroby i szkodniki,

-        zwiększenie nakładów na mechaniczną uprawę roli,

-        zmniejszenie plonów roślin uprawnych,

 

Dlatego tak ważne jest podniesienie zawartości próchnicy w glebach polskich, którą w naszych warunkach można osiągnąć między innymi przez :

 

-        przyorywanie słomy,

-        przyorywanie resztek pożniwnych,

-        uprawę poplonów na przyoranie ,

-        stosowanie nawozów naturalnych,

-        stosowanie nawozów zielonych,

-        uprawę roślin motylkowych,

-        uprawę traw,

-        nawożenie azotem – powoduje wzrost zawartości próchnicy o 10-12%,

-        wapnowanie gleb- stabilizuje związki próchnicy i powoduje wzrost jej zawartości,

 

Podsumowując powyższe rozważania dotyczące znaczenia próchnicy w glebie, jej wpływu na żyzność gleb, wzrost oraz wysokość i jakość plonu roślin należy nadmienić, że w akredytowanym laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno – Rolniczej obok zawartości makro- jak i mikroelementów możliwe jest również oznaczenie zawartości próchnicy w glebie. Wyniki badań są  podstawą do przeprowadzenia racjonalnego nawożenia roślin , które zapewnią uzyskanie wyższych plonów.

 

mgr inż. Ewa Strzelecka

Starszy Specjalista

 

Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza

w Gorzowie Wlkp.